Düzce Tarihi 8

1. Kaymakamlık: Kaymakam: Süleyman Hıfzî Efendi, 9 Şaban 1892’de Saniye rütbesini, 16 Safer 1894’te Dördüncü dereceden Osmanî nişanını almıştır. Nâib: Mehmed Rüştî Efendi, Mal Müdürü: Ahmed Rif’at Bey, Müftü: Ahmed Şevki Efendi.

2. İdare Meclisi: Reis: Kaymakam Bey, Tabii Üyeler: Nâib Efendi, Mal Müdürü Bey, Müftü Efendi, Seçilmiş Üyeler: Halit Efendi, Hüseyin Bey, Hacı Mehmed Ali Ağa, münhal, Tahrirat Kâtibi: Mehmet Âkif Efendi.

3. Bidayet Mahkemesi: Reis: Nâib Efendi, Üyeler: Şakir Efendi, Hacı Rıza Efendi, Ali Osman Efendi, Mustafa Efendi, Kâtib-i Evvel: Kâmil Efendi, Kâtib-i sani: Halil Rahmi Efendi, Sorgu Hakimi Yardımcısı: Tahir Efendi, Sözleşmeler yazıcısı: Mehmed Tevfik Efendi, Mahkeme-i Şer’iyye Kâtibi: Emrullah Efendi, Eytam Müdürü: İsmail Efendi

4. Mal Kalemi: Mal Müdürü: Ahmed Rif’at Efendi, Yardımcısı: Ferhat Sırrı Efendi, Refiki: Ali Şefik Efendi, Sandık Emini: Ahmed Rif’at Efendi

5. Nüfus Kalemi: memur: Hacı Mehmed Efendi, kâtip: Mustafa Efendi.

6. Orman İdaresi: Süvari memuru: Hacı İshak Bey, Piyade korucusu: Hacı Ali Bey, Ondalık memuru: Ahmed Hilmi Efendi, Melen Ondalık memuru: Mehmed Raif Efendi, Piyade korucusu: Ahmed Ağa, Akça Şehir birinci sınıf Piyade korucusu: Hüsnü Efendi, Akça Şehir ikinci sınıf Piyade korucusu: Hasan Ağa, Akça Şehir Tezkere yazıcısı: Hüseyin Efendi, Akaya ondalık memuru: Mehmed Efendi

7. Belediye Meclisi: Reis: Hacı Mahmud Ağa, Üyeler: Kasapzâde Mehmed Efendi, Hacı Ali Efendi, Kocabaşzâde Osman Efendi, kâtip ve sandık emini: Arapkirlizâde Ziya Bey

8. Ziraat Bankası Muhasebe Sandığı: Reis: Hacı Rıza Efendi, Muhasebe kâtibi: Yusuf Celalettin Efendi, Üyeler: Hacı Ali Efendi, Mehmed Efendi, Kürt Hasan Ağa

9. Maarif Meclisi: Reis: Hacı İshak Bey: 6 Şaban 1876 tarihli Istabl-ı Âmire, 18 Zilhicce 1877 tarihli üçüncü Osmanî, 19 Şevval 1876 tarihli beşinci Mecidî iftihar ve gümüş madalyaları sahibidir. Üyeler: Hamdi Bey, Elhas Efendi, Mehmed Cemalî Efendi, Nuri Efendi, Ali Osman Efendi ve kâtip: Ferhat Efendi

10. Telgraf ve Posta Memurları: Telgraf ve Posta memuru: Yusuf Efendi, Çavuş: Davut Ağa, Çavuş: Tahir Ağa

11. Ticaret ve Ziraat Odası: Reis: Rıza Efendi, Üyeler: Ali Osman Efendi, Mehmed Efendii

12. Muhacir Komisyonu: Reis: Anteplizâde Mehmed Efendi, Üyeler: Ahmed Efendi, Ali Osman Efendi, kâtip: Ferhat Efendi

13. Tekel İdaresi: Müdür: Andon Tomalivas Efendi, muhasebeci: John Oramîdîs Cohen Efendi, muhasebeci yardımcısı ve sandık emini: Jan Tercman Efendi, Anbar memuru: Lacotopolu, Türkçe yazışmalar kâtibi: İsmail Hakkı Efendi, Dava Vekili: Salih Sabit Efendi, Ziraat kâtibi: İbrahim Hilmi Efendi

14. Ziraat Kalemi: Ziraat kâtibi: Ömer Lütfü Efendi, Tahrir memuru: Yorgi Efendi, Tahrir memuru: Mehmed Zebur Efendi, Tahrir memuru: Agop Efendi

15. Muhafaza Kalemi: Süvari Kolbaşısı: Şevket Bey, Dokuz adet süvari kolcusu, Piyade Kolbaşısı: Hasan Efendi, üç adet piyade kolcusu

16. Çilimli Tekel İdaresi: Memur: Apostol Aynalı Efendi, Anbar memuru: Markidis Efendi, Tahrir memuru: Ferhat Efendi, Tahrir memuru: Afestimyâdi ve iki süvari kolcusu

17. Bazı Memurlar: Tapu kâtibi: Hasan Efendi, Zabıta memuru: Arslan Bey

18. Ortaokul: Birinci Öğretmen: Nâzım Efendi, İkinci Öğretmen: Hacı Hüseyin Efendi, Rik’a muallimi: Zekeriya Efendi, öğrenci sayısı: 91.

19. İlkokullar: Birinci Öğretmen: Kâmil Efendi, İkinci Öğretmen: Hafız Raşit Efendi, Kapıcı: Hamit Ağa, öğrenci sayısı: 100, öğretmen: Hacı Yakup Efendi

20. Akça Şehir Nahiyesi: Müdür: Mehmed Tal’at Efendi, Nâib: Kâmil Efendi, Sandık Emini: Hamdi Efendi, Zabıta memuru: İzzet Bey, kâtip: Mehmed Kâmil Efendi, Tapu kâtibi: Mehmed Fevzî Efendi, Vergi kâtibi: İsmail Efendi

21. Akça Şehir Belediye Meclisi: Reis: Sürmeneli Mehmed Efendi, Üyeler: Mehmed Efendi, Mehmed Fevzî Efendi, Ali Efendi, Mehmed Hüsnü Efendi, kâtip ve sandık emini: Mehmed Efendi

22. Akça Şehir’de Bazı Memurlar: Kereste memuru: Yüzbaşı Servet Efendi, Liman Reisi: Mehmed Efendi, Karantina memuru, Mehmed Efendi, Telgraf memuru, Kâmil Efendi, Rüsumat memuru: Salih Efendi, Duyûn-ı Umumiye memuru: Mehmed Ruhi Efendi, Tekel memuru: İslikîdi Efendi

23. Akça Şehir Orta Okulu: Muallim Halil Hulusi Efendi, Sülüs Muallimi: Hafız Mehmed Efendi, öğrenci sayısı: 26.

Düzce Kazasının Nüfus Dağılımı:

Müslüman Rum Ermeni

Erkekler Kadınlar Erkekler Kadınlar Erkekler Kadınlar

16.678 15.645 56 41 80 20

Akça Şehir Nahiyesinin Nüfus Dağılımı

Müslüman Rum Ermeni

Erkekler Kadınlar Erkekler Kadınlar Erkekler Kadınlar

3.278 2852 39 26 0 0

1899 tarihi itibariyle Düzce merkeze bağlı 208 köy ve mahalle, Akça Şehir nahiyesine bağlı 53 köy ve mahalle bulunuyordu. Kazanın genel nüfusu 38.714 ve hane sayısı 8.637 idi[19].

Zikredilen sâlnâmede Kastamonu vilâyetinin yeni yıl bütçesinden alınmış genel gelirler arasında Bolu sancağına bağlı Düzce kazasına ait olanlar da verilmektedir. Buna göre[20]:

Kaza Adı Hasılat-ı müteferrika ve emlak-i emiriyye muaccele ve icar hasılatı ve duhan öşrü Maarif ve menafi hisseleri Emlak ve tapu ve mehakim harçları Rüsum-ı mütenevvia ile orman hakkı, kereste ve yol resimleri Ağnam rüsumu ile â’şar hasılatı Emlak ve akar ve temettu’ vergisi ile bedel-i askeri Yekûn

Kuruş Para Kuruş Para Kuruş Para Kuruş Para Kuruş Para Kuruş Para Kuruş Para

Düzce 82000 - 6500 - 187000 - 256000 - 460000 - 444250 - 1435750 -

Kastamonu Vilâyeti’nin 1315 (M. 1899) senesi bütçesinden alınmış, Düzce kazasının genel harcamalar miktarıdır[21]:

Kuruş

Mütekâidin ve eytam ve eramil-i askeriye[22] Bolu merkezde

Jandarma ve Polis Bolu merkezde

Esham-ı mütenevvia[23] Bolu merkezde

Orman ve meadin[24] Bolu merkezde

Maliye ve Vergi ve maaşât-ı zatiye[25] 61294

Dahiliye 31806

Şer’iyye ve Adliye 38169

Yekûn 131769

Kastamonu Vilâyeti Bolu Sancağı, Düzce kazasının 1317 (M. 1901) senesi istatistikine göre bina ve diğer yapıların isimleri[26]:

Bina ve Diğer yapıların isimleri Düzce

Hane (ev) 7986,Dükkân ve mağaza 473,Fırın 43,Han 19,Hamam 3,Değirmen 267,Fabrika -,Matbaa -

,Oda 190,Anbar ve samanlık 8203,Çiftlikler -,Bağ 259,Bahçe 36739,Çayır -,Tarla 36739,Mera 29

,Arsa 295,Orman ve Çalılık 86,Debbağhane -,Camiler ve Mescitler 165,Mektepler 165,Medreseler ve Kütüphaneler 8,Tekye ve zaviyeler 3,Kilise ve manastır -,Kışla ve kamu daireleri -,Karakolhane 1,Çeşme ve sebil -,İmaret 11,Hastane -,Bedesten -,Sağlık ocağı -,Tarım ve tarım dışı arazi 246311